وقتي گيربكس داغ مي‌كند

در مقالات قبلي به اين نكته اشاره كرديم كه گيربكس‌هاي اتومات بر پايه فشار هيدروليك كار مي‌كنند. همچنين در اين گيربكس‌ها تمام قطعات گيربكس درون روغن هيدروليك مخصوص به گيربكس غوطه‌ور هستند مبدل گشتاور يا همان تورك كنورتور كه حكم يك كلاچ را در گيربكس‌هاي اتومات بازي مي‌كند، در اثر چرخش و اصطكاك دائم با روغن سبب ايجاد گرما و بالارفتن حرارت روغن گيربكس مي‌شود نه تنها تورك كنورتور (مبدل گشتاور )، بلكه تمام قطعات گيربكس به دليل كار در شرایط گوناگون اصطكاك ايجاد مي‌كنند. اين اصطكاك سبب بالارفتن حرارت گيربكس مي‌شود.
بالارفتن حرارت گيربكس و روغن موجود در آن در مراحل اوليه مشكلي ايجاد نمي‌كند اما پس از چند ساعت كه گيربكس به كار خود ادامه مي‌دهد، دما روغن تا حد قابل توجه افزايش مي‌يابد. این گرماي زياد باعث فشارآمدن بر سوپاپ‌هاي كنترل فشار مي‌شود. در مجموع افزايش دما باعث ايجاد اختلال در كار گيربكس مي‌شود. حال براي خنك‌كردن چه بايد كرد؟ بايد روغن گيربكس را خنك كرد. دليلش هم اين است كه روغن با تمام اجزاي گيربكس در تماس استاما براي خنك‌كردن روغن گيربكس‌ دو سيستم وجود دارد:
۱- خنك‌كردن با آب
۲- خنك‌كردن با هوا.
خنك‌كاري با آب بيشتر در موتورهاي بزرگ انجام مي‌شود. در اين سيستم يك رادياتور روغن وجود دارد كه در وسط مسير روغن قرار مي‌گيرد.
اما در سيستم خنك‌كاري با هوا، ماجرا كاملاً متفاوت است. در اين سيستم روغن مسير اضافي طي نمي‌كند در اين نوع خنك‌كاري است كه پوسته اضافي به مبدل جوش مي‌خورد و پره‌هايي كه در آن وجود دارد باعث مكش هوا به داخل مبدل گشتاور مي‌شود. وقتي مبدل به گردش درمي‌آيد پره‌هاي پوسته خنك‌كننده هوا را در داخل مبدل گشتاور مي‌كشند و پس از جذب حرارت مبدل و روغن در تماس با تورك كانورتور از قسمت تخليه خارج مي‌شوند. اين سيستم توانايي جوابگويي در زير بارهاي شديد را ندارد و براي موتورهاي كوچك و كم‌فشار و گيربكس‌هاي معمولي مناسب است. در مجموع استفاده از سيستم‌هاي خنك‌كننده روغن بسياري از معايب گيربكس‌هاي اتومات را از بين برده و كاركرد آن را نرمال نگه داشته است