بایگانی دسته بندی ها: موتور

توربوشارژ در خودرو + نکات نگهداری بهتر از موتورهای توربو

توربو شارژر
توربو شارژ در سال 1905 میلادی توسط مهندس مکانیک سوییسی آلفرد بوچی اختراع شد. توربوشارژ عبارت است از نوعی کمپرسور توربینی و یک کمپرسور گریز از مرکز که توسط یک شفت با اتصال فلانچی به آن متصل است. گازهای خروجی از موتور باعث چرخش توربین گاز شده و به سبب آن کمپرسور شروع به چرخش کرده، هوای محیط را مکش می‌کند و سپس آن را متراکم و به طرف موتور می‌فرستد. هوای ورودی بیشتر به موتور، به معنی ورود سوخت بیشتر به داخل موتور و در نهایت افزایش انرژی و قدرت خروجی موتور است.

نحوه عملکرد

پرخوران به خروجی اگزوز موتور متصل شده است. گازهای خروجی اگزوز از بین پره‌های توربین (که شبیه یک توربین گازی است) عبور کرده و آن را میچرخانند. هر چه گازهای بیشتری خارج شود توربین سریع‌تر می‌چرخد. توربین توسط یک محور به کمپرسور که بین فیلتر هوا و لوله‌های ورودی هوا واقع شده متصل میشود. کمپرسور هوای ورودی به موتور را فشرده می‌کند. کمپرسور یک پمپ از نوع گریز از مرکز است که هوا را از مرکز پره‌ها کشیده و به بیرون پمپ می‌کند. به منظور جلوگیری از افزایش دمای بیش از حد هوای ورودی به موتور (که سبب افزایش حساسیت به پدیده ضربه (Knock) می‌شود)، هوای فشرده شده از درون یک مبدل هواخنک (که در جلوی خودرو نصب می‌شود) عبور کرده و دمای آن کاهش می‌یابد.

اجزا

• توربین
• کمپرسور
• محور اتصال
• محفظه کمپرسور (مسیر ورود و خروج هوا)
• پره‌های کمپرسور
• یاتاقان
• مسیر روغن‌کاری یاتاقان
• محفظه توربین (مسیر ورود و خروج دود)
• پره‌های توربین
• دریچه کنار گذر (Gate Wast)
• عملکرد دریچه کنارگذر
• شیر کنارگذر کمپرسور (Valve Dump)

تفاوت‌ها و ملاحظات

• افزایش قیمت موتور به خاطر تجهیزات پرخوران
• نسبت تراکم کمتر در موتور پرخوران: با نسبت تراکم کمتری میتوان به توان مورد نظر دست یافت، ضمن این که به خاطر افزایش دمای هوای ورودی به موتور، حساسیت به ضربه (Knock) بیشتر می‌شود، لذا بر استفاده از سوخت با عدد اکتان بالا در موتور پرخوران توصیه اکید میشود.
• صرف زمان و هزینه بیشتر کالیبراسیون در مقایسه با موتور تنفس طبیعی
• لزوم استفاده از جنس مقاومتر برای قطعات اگزوز به خاطر افزایش دمای گازهای خروجی
• نیاز به استفاده از افشانه‌های سوخت و پمپ سوخت با دبی خروجی بیشتر
• نیاز به استفاده از شمع با قدرت جرقه‌زنی بالاتر (شمع‌های با بیش از یک الکترود)
• نیاز به کویل قویتر
• لزوم تقویت مسیرهای هوارسانی به خاطر افزایش فشار و دمای هوای ورودی به موتور
• در مجموع لزوم بازنگری در طراحی قطعات بلوک و سرسیلندر با توجه به افزایش فشار داخل سیلندر

نکات مهم در خصوص نگه‌داری هر چه بهتر موتور با سیستم توربوشارژ:

توربو شارژ در شرایط تحت بار در دورهای بسیار بالا و نزدیک 200 هزار دور بر دقیقه کار می‌کند که برای کارکرد در این شرایط، مجهز به روان‌کاری تحت فشار و خنک کاری است به خاطر سرعت بسیار بالای پره‌های توربین و پمپ سیستم توربو و حساسسیت یاتاقان‌های پرخوران (برای جلوگیری از آسیب به موتور و افزایش طول عمر آن) نکات زیر باید مورد توجه ویژه قرار گیرد.
• هرگونه نشتی آب و یا روغن از موتور باید مورد توجه ویژه قرار گیرد و در صورت مشاهده به سرعت برای رفع آن اقدام شود.
• نشتی هوا از لوله‌های هوای پرفشار و اینترکولر
باعث افت توان و افزایش مصرف سوخت و افزایش احتمال آسیب به موتور میشود. بنابراین باید از محکم بودن بست‌های اتصالات مسیر هوا و عدم آسیب دیدگی لوله‌ها اطمینان حاصل شود.
• با توجه به حساسیت پره‌های توربوشارژ به ذرات خارج ی به دلیل سرعت زیاد، فیلتر هوا باید به موقع طبق سرویس‌ها تعویض شود.در صورتی که خودرو در مناطق دارای گردوغبار بیش از حد مجاز مورد استفاده قرار می‌گیرد، تعویض فیلتر هوا باید با فواصل زمانی کوتاه‌تر صورت پذیرد. در خصوص فیلتر روغن و روغن نیز همین ملاحظات باید در نظر گرفته شود.
• با توجه به دور بسیار بالای توربو شارژ، در هنگامی که اتصالات لوله‌های متصل به مسیر هوای توربوشارژ باز باشد، هرگز موتور را روشن نکنید.
از دست کاری پره‌های توربوشارژ و یا وارد کردن فشار و ضربه بپرهیزید.
• اگر خودرو برای مدت بیش از یک روز متوقف بوده یا بلافاصله پس از تعویض روغن یا فیلتر و هم چنین هنگامی که دمای موتور پایین است، فرصت دهید موتور حداقل 30 ثانیه در دور آرام کار کند.
• در صورتی که دمای موتور بالاست یا پس از پیمایش مسافت طولانی در جاده با سرعت بالا و یا وارد آمدن فشار به موتور، قبل از خاموش کردن اجازه دهید به مدت 60 ثانیه موتور در دور آرام کار کند.
• در صورت روشن شدن چراغ چک (عیب موتور) موتور، از پیمایش مسافت طولانی با خودرو در این وضعیت خودداری شود.
• سطح آب و روغن موتور به صورت دوره‌ای مورد بررسی قرار گیرد.

علت پاره شدن دسته موتور چیست؟

دسته موتور
دسته موتور و علل خرابی آن

دسته موتور یا همان Engine Anchor Mount وظیفه تحمل وزن موتور را دارد. البته این اتصال به معنی یک اتصال ساده و بدون خاصیت نیست و در کنار این ارتباط باید اهداف و انتظاراتی که مد نظر قرار دارد، تامین شود.

خودرو برای تحمل وزن جعبه دنده نیز دارای اتصالاتی است که به آن دسته گیربکس یا به قول برخی مکانیک‌ها دسته موتور گیربکس نیز گفته می‌شود و این دسته‌ها در خودرو‌هایی که جعبه دنده در پشت موتور و زیر دالان گاردان قرار دارد، به‌راحتی قابل دیدن هستند و کارکرد مهمی نیز دارند.

موتور در هنگام تولید نیرو، گاز خوردن‌های ناگهانی، عبور از دست‌انداز، به واسطه لرزش‌های ذاتی خود پیشرانه، تقه‌های ناشی از رها شدن کلاچ یا درگیری و خلاص شدن تایر‌ها و … به خاطر حالت گردشی که دارد و از طرفی چون به بقیه قسمت‌ها وصل شده است، علاقه زیادی به تکان‌های جانبی پیدا می‌کند تا این انرژی را دفع کند.

در اینگونه مواقع پیشرانه نباید بیشتر از حد مشخصی بازی کند و به همین خاطر باید به جایی محکم شود. تنها جایی که می‌تواند این گشتاور‌های پیچشی را تحمل کند، شاسی است.اما اگر موتور یا جعبه دنده به طور کاملا ثابت مثلا با استفاده از پیچ و مهره و یا جوش به شاسی متصل شود، تکان‌هایی که از این دو قسمت به شاسی وارد می‌شود باعث خرابی و پیچش شاسی و خود موتور و جعبه دنده می‌شود. پس باید یک انعطاف‌پذیری بین محل اتصال موتور و گیربکس با شاسی باشد که در این زمان وجود دسته موتور کاملا حس می‌شود.?

تسمه تایمینگ چیست؟

تسمه تایم
تسمه تایمینگ تسمه ای است که وظیفه هماهنگ کردن حرکت میل‌لنگ با میل‌سوپاپ را دارد وظیفه میل‌سوپاپ نیز باز و بسته کردن سوپاپ‌ها در زمان مناسب است. جایگیری میل‌سوپاپ نیز در خودروهای مختلف متفاوت است. ولی معمولاً این قطعه در سرسیلندر قرار دارد. تسمه تایم نیرو را از دنده تایمینگ سر میل‌لنگ گرفته و به دنده تایمینگ میل‌سوپاپ انتقال می‌دهد. جایگیری صحیح تسمه تایم نیز از اهمیت زیادی برخوردار است و اگر تسمه تایم یک یا چند دندانه جابجا شود زمان باز بودن سوپاپ‌ها به هم ریخته و در کار موتور اختلال پیش می‌آید.

آشنایی با فلایویل و وظایف آن

دنده فلایویل

فلايويل

درقسمت انتهاى ميل لنگ فلايويل قرار دارد فلايويل كه به نام چرخ طيار يا چرخ لنگر نيز خوانده مى شود، وزنه سنگينى است كه در كار موتور تاثير بسزايى دارد . عمليات زير به عهده فلايويل قرار دارد:

الف – در زمان احتراق كه پيستون از نقطه مرگ بالا به نقطه مرگ پايين مى آيد جلوى ضربه را گرفته و لرزش موتور را از بين مى برد.

ب- چون قدرتى كه از طرف پيستون به ميل لنگ داده مى شود، يكنواخت نيست موجب مى شود كه سرعت ميل لنگ كم يا زياد شود. اينرسى فلايويل تمايل دارد كه آن را با سرعت ثابت حركت دهد بنابراين فلايويل در موقعى كه ميل لنگ تمايل به افزايش سرعت داشته باشد قدرت را گرفته و هنگامى كه تمايل به كاهش سرعت داشته باشد ،قدرت به آن پس مى دهد. اين عمل ضربات وارده از پيستون را خنثى كرده و مانع شكستن و پيچش ميل لنگ مى شود. بزرگى و سنگينى فلايويل نسبت عكس باتعداد سيلندرها دارد، مثلا فلايويل خودروي چهار سيلندر از فلايويل خودروي هشت سيلندر بزرگ تر و همين طور سنگين تراست.

ج- نيروى انفجارى را در خود ذخيره كرده و براى تكميل عمليات سه گانه بعدى به ميل لنگ كمك مى كند.

د- در سطح خارجى (محيط ميل لنگ) دنده هاى مخصوصى نصب شده كه به منظور گرداندن موتور به وسيله دستگاه الكتريكى استارت به كار مي رود و باعث گردش ميل لنگ هنگام استارت زدن و روشن شدن موتور مى شود.

و- فلايويل ،يكى از قطعات دستگاه انتقال نيرو محسوب شده و نيروى موتور به وسيله كلاچ از اين قطعه به جعبه دنده منتقل مى شود. فلايويل روى صفحه مدورنعلبكى شكلى كه در انتهاى ميل لنگ قرار دارد و به نام فلانچ ته ميل لنگ معروف است ،توسط پيچ هايى متصل مى شود. در مركز دايره فلانچ سوراخى وجود دارد كه به عنوان تكيه گاه سر شفت ورودى گيربكس بوده و براى جلوگيرى از اصطكاك داخل سوراخ از بوش يا بلبرينگ سوزني استفاده شده است.

آشنایی با توربو شارژر و نحوه عملکرد آن

توربو شارژر
توربو شارژ چیست؟
در اینجا قصد داریم بفهمیم که توربوشارژر چگونه می تواند بدون آنکه تغییر چندانی در وضعیت فیزیکی موتور ایجاد کند، قدرت را به مقدار بسیار زیادی افزایش دهد.
توربوشارژر نوعی سیستم دمنده است که هوا را با فشار زیاد به درون سیلندر می دمد. همان طور که می دانید، هنگامی که پیستون در حالت مکش قرار دارد، مخلوط هوا و سوخت را به درون سیلندر می مکد. هر چه فشار هوا بیشتر باشد مقدار مولکولهای هوا بیشتر خواهد بود، و باتبع مخلوط هوا و سوخت بیشتری در سیلندر جای خواهد گرفت. هر چه سوخت بیشتر باشد، قدرت ناشی از احتراق هم بیشتر خواهد بود.
بدین ترتیب موتور مجهز به توربوشارژر قدرت بیشتری نسبت به موتور معمولی تولید می کند. توربوشارژر به سادگی می تواند نسبت قدرت به وزن موتور را بهبود ببخشد، یعنی با قدرت مساوی، خودروی مجهز به توربو شارژر از موتوری با وزن و حجم کمتر سود می برد، در نتیجه حجم و وزن خودرو نیز کمتر می شود و این بدان معنی است که شتاب خودروی مجهز به توربوشارژر بیشتر است و سریع تر به سرعت مناسب دست پیدا می کند.
اما توربوشارژر قدرت لازم برای فشرده کردن هوای ورودی را از کجا تأمین می کند؟ در نوع ابتدایی توربوشارژر (که سوپر شارژر نام دارد)، قدرت مورد نیاز از میل لنگ گرفته می شد، یعنی بخشی از توان تولیدی خودرو صرف فشرده سازی هوای ورودی میشود. ولی در نوع پیشرفته تر که همان توربوشارژر است، از فشار گاز خروجی اگزوز استفاده می شود. گازهای خروجی اگزوز داغ هستند و می توان از انرژی جنبشی، سرعت و فشار آنها برای چرخاندن یک توربین استفاده کرد. این توربین هم یک پمپ هوا را می گرداند و در نهایت، پمپ، هوا را فشرده کرده به درون سیلندر می فرستد. توربین نصب شده در مسیر گازهای خروجی گاه به سرعت 150 هزار دور در دقیقه می رسد که بیش از 30 بار سریع ر از دور موتور اغلب خودروهای امروزی است.
دمای این توربین هم به دلیل تماس با گازهای داغ خروجی بسیار بالاست. این دو عامل موجب می شوند توربین از فناوری پیشرفته ای برخوردار باشد تا بتواند کارآیی و دوام خود را تا مدت ها حفظ کند

نحوه عملکرد توربوشارژر:
یک توربوشارژر از یک کمپرسور گریز از مرکز و یک توربین گازی تشکیل شده است که توربین گازی توسط پیچ به مانیفولد دود متصل می شود و گازهای خروجی از موتور باعث چرخش توربین گاز شده و به سبب آن کمپرسور که توسط یک شفت به توربین گازی متصل است شروع به چرخش نموده و هوای محیط را مکش کرده و سپس آن را متراکم کرده و به طرف موتور می فرستد و هوای ورودی بیشتر به موتور به معنی سوخت بیشتر به داخل موتور و هوا و سوخت بیشتر به معنی انرژی و قدرت خروجی موتور می باشد. سرعت چرخش توربین با توجه به استفاده توربوشاررژ می تواند متفاوت باشد و اکثراً دارای سرعتهای چرخش بالا هستند به همین دلیل باید از یاتاقانهای مخصوصی استفاده گردد که بتواند نیروی حاصل از چرخش شقت را تحمل کند.

عواقب سهل انگاری در تعویض تسمه تایم

برخی افراد معمولا به خاطر صرفه جویی در هزینه ها برخی سرویس های دوره ای خودرو را نادیده می گیرند ‏یا به تاخیر می اندازند. این قبیل افراد از عواقب سنگین کار خود بی اطلاع هستند و نمی دانند که ‏خودروهایی که سرویس های آنها نادیده گرفته شده پس از مدتی خرابی های زیادی به صاحب خود تحمیل ‏می کنند. حتی اگر خوش شانس باشید و آسیب جدی به خودروی شما وارد نشود حداقل ضرری که متحمل ‏خواهید شد این است که عمر خودروی شما بسیار کمتر از حد نرمال خواهد بود و زودتر مجبور به عوض کردن ‏آن خواهید شد.‏
اکثر خودروهای امروزی از تسمه تایم لاستیکی برای به گردش در آوردن میل سوپاپ (ها) و واتر پمپ ‏استفاده می کنند. در گذشته خودروها به جای تسمه از زنجیر استفاده می کردند که جز در مواقعی که آسیب ‏جدی به موتور وارد نشده بود نیازی به سرویس نداشتند ولی تسمه تایم در فواصل زمانی معینی نیاز به ‏تعویض دارد. البته هنوز در بعضی خودروها مانند مزدا 3 و ماکسیما زنجیر تایم به جای تسمه استفاده می ‏شود. بنابراین در صورتی که تسمه تایم پاره شود دو حالت پیش می آید: ‏
‏1 – اگر موتور خودرو از نوع ‏Interference ‎‏ (تداخلی) باشد پس از بریدن تسمه پیستون به سوپاپ ‏برخورد کرده و آسیب جدی به موتور وارد می کند.‏

‏2 – اگر موتور خودرو از نوع ‏Non-Inteference‏ (غیر-تداخلی) باشد پس از بریدن تسمه پیستون به ‏سوپاپ برخورد نمی کند زیرا این نوع موتورها طوری طراحی شده اند که پیستون وارد قلمرو باز شدن سوپاپ ‏ها نمی شود.‏

اکثر موتورها از نوع اول هستند زیرا در نوع دوم دست طراح برای بالا بردن نسبت تراکم موتور بسته است.‏

در حالت کلی اکثر خودروسازان زمان تعویض تسمه تایم را هر 60 هزار کیلومتر اعلام کرده اند ولی نکته ‏مهمی که اغلب به آن توجه نمی شود این است که رانندگی در شرایط سخت این زمان را به نصف کاهش ‏می دهد. به عنوان مثال اگر استفاده شما از خودرو به نحوی است که با دور موتور بالا زیاد رانندگی می کنید ‏یا معکوس های پیاپی و سنگین به موتور تحمیل می کنید یا در ترافیک سنگین رفت و آمد دارید باید زمان ‏اعلام شده برای تعویض تسمه را کاهش دهید در غیر اینصورت در صورت بریدن تسمه هزینه گزاف تعمیر ‏موتور بر عهده شماست.‏
بنابراین پیشگیری بهتر از درمان است. برای اینکه از وضعیت تسمه تایم و سلامت آن مطمئن باشید قبل از ‏هر چیز لازم است که هنگام تعویض تسمه حتما کیلومتر کارکرد خودرو و تاریخ تعویض تسمه را یادداشت ‏کنید تا در صورت لزوم در اطلاع باشید که چند کیلومتر یا چند سال از زمان تعویض گذشته است. در صورتی ‏که این کار را نکرده اید ولی احساس می کنید زمان خیلی زیادی از تعویض نگذشته است بهتر است خودرو ‏خود را پیش افراد اهل فن ببرید تا وضعیت تسمه را برای شما بررسی کنند. علائم شایع خرابی تسمه ‏پوسیدگی، ترک خوردگی، ساییدگی و از بین رفتن دندانه ها هستند. ‏
علاوه بر علائم ظاهری برخی علائم دیگر نیز ممکن است اتفاق بیفتد که نشانه خراب بودن تسمه تایم یا ‏تنظیم نبودن تایم خودرو است. علائمی از قبیل بد استارت خوردن موتور، لرزش بیش از اندازه موتور هنگام ‏کارکرد در دور آرام، سر و صدای اضافی از قسمت نزدیک قاب تسمه تایم، افزایش مصرف سوخت و کاهش ‏محسوس شتاب و قدرت موتور. در صورت مشاهده هر یک از علائم ذکر شده در اسرع وقت تسمه را عوض ‏کنید یا حداقل مطمئن شوید که ایرادهای فوق مربوط به تسمه تایم یا تایمینگ موتور نیست؛ شاید هزینه ‏تعویض تسمه مقداری گران باشد ولی بسیار کمتر از هزینه تعمیر موتور خواهد بود! ‏
در صورتی که خودروی شما نیاز به تعویض تسمه تایم پیدا کرد برای انجام این کار فقط نزد افراد با تجربه و ‏مطمئن بروید زیرا هنگام تعویض تسمه، تایم موتور باید مجددا از نو تنظیم شود و تسمه باید در جهت مناسب ‏روی پولی میل سوپاپ قرار گیرد و سفتی تسمه باید در حد استاندارد (مراجعه به دفترچه راهنمای خودرو) ‏باشد تا میزان کشش تسمه از حد مجاز بیشتر و کمتر نشود. در صورت رعایت نکردن هر کدام از موارد فوق ‏توسط افراد آماتور خطر بزرگی موتور خودروی شما را تهدید خواهد کرد.‏
بهتر است هر بار که تسمه تعویض می شود وضعیت واتر پمپ نیز بررسی شود زیرا واتر پمپ توسط تسمه ‏چرخانده می شود و در صورتی که خراب باشد ریسک بریدن تسمه وجود دارد. همچنین تمام قسمتهایی که ‏توسط تسمه به حرکت در می آیند یا تسمه آنها را به حرکت در می آورد در هر بار تعویض تسمه نیازمند ‏بررسی دقیق هستند. قسمتهایی مانند هرزگردها، تسمه سفت کن، میل سوپاپ، پولی میل سوپاپ و پولی میل ‏لنگ.‏
پاره شدن تسمه تایم
کج کردن سوپاپ در بریدن تسمه تایم
اسیب به موتور در اثر پاره شدن تسمه تایم
 

تایمینگ سوپاپ ها -قیچی سوپاپها و فیلر گیری سوپاپ ها

در مبحث اشنایی با کار موتور در دو زمان مکش و تخلیه فرض شد که سوپاپ هوا و دود در نقطه ای مرگ بالا و مرگ پایین باز و بسته می شود قبلا نیز توضیح داده شد که در تعریف چهار عمل زمان تئوری باز و بسته شدن سوپاپها بیان شده است در صورتی که عملا و همانطوریکه از روی شکل مشخص می باشد سوپاپ دود در زمان احتراق 45 در جه قبل از نقطه مرگ پایین باز می شود البته قابل ذکر است که این مقدار در ماشینهای مختلف با هم فرق دارند و تا 5 درجه بعد از نقطه مرگ بالا یعنی در زمان مکش باز نگهداشته شود این زمان بخاطر این است که مقداری بیشتر دود از سیلندر خارج گردد موقعیکه سوپاپ دود 45 درجه قبل از نقطه مرگ پایین باز می شود فشار گاز بمیزان قابل توجهی تنزل پیدا می کند و مقدار کمی قدرت تلف می گردد ولی در عوض مقدار بیشتری دود از سیلندر خارج می شود و به تنفس موتور کمک می کند به همین ترتیب باز کذاشتن سوپاپ گاز تا 45 درجه بعد از نقطه مرگ پایین در زمان تراکم به مخلوط گاز زمان بیشتری برای وارد شدن به سیلندر می دهد تایمینک سوپاپ بستگی به شکل برامدگی بادامک میل سوپاپ و ارتباط چرخ دنده یا چرخ زنجیر میل لنگ و یل سوپاپ دارد تغییر دادن وضعیت چرخ دنده ها نسبت به یکدیگر زمان باز و بسته شدن سوپاپها را تغییر می دهد مقدار باز شدن زودتر از موقع را اوانس یا پیش عمل و دیر بسته شدن پیش از موقع را ریتارد یا پس عمل می گویند

دلیل وجود اوانس سوپاپ هوا (تایمینگ سوپاپ ها )

1- کمک به خروج دود

2- بالاتر رفتن راندمان حجمی بعلت بیشتر باز بودن سوپاپ هوا

دلیل وجود ریتارد سوپاپ هوا (تایمینگ سوپاپ ها )

بالاتر رفتن راندمان حجمی – پر شدن بیشتر بخاطر سرعت هوا بعلت فشار منفی خلا که بر اثر پایین رفتن پیستون بوجود امده است
دلیل وجود اوانس سوپاپ دود (تایمینگ سوپاپ ها )

برای اینکه زمان بیشتری برای تخلیه دود – پایین امدن فشار هوا در اواخر مرحله احتراق و جلوگیری از فشار دود در مرحله تخلیه

دلیل وجود ریتارد سوپاپ دود (تایمینگ سوپاپ ها )

کمک به تخلیه کامل دود بر اثر سردی و گرمی مخلوط و دود –باز بودن بیشتر برای تخلیه کامل تر

فیلر گیری موتور و لزوم ان

 

فیلر گیری یکی از مهمترين و ضروری ترین عملی است که تعمیر کار باید این عمل (فیلرزدن )را انجام دهد

هر جسمی بر اثر حرارت منبسط شده و بر طول و قطر و حجمش افزوده می شود قطعاتی که در موتور
بکار رفته اند در مقابل حرارت انبساط پیدا می کنند که در هنگام طراحی موتور با محاسبه این مقدار انبساط را بخوبی جبران می کنند یکی از سیستمهای که انبساط در انها محسوس بوده و برای کار موتور تاثیر بسزایی دارد سیستم حرکت سوپاپها می باشد که کارخانه سازنده با توجه به جنس و حجم و ضریب انبساط قطعات مقداری فاصله بین انها در نظر گرفته است تا در هنگام انبساط این فاصله پر شود و کار باز و بسته شدن سوپاپها مختل نگردد در صورت عدم وجود این لقی قطعات در برابر گرما منبسط شده و چون میدان حرکتی در جهت طولی ندارند به هم فشار اورده باعث سائیدگی تاب برداشتن و خرابی
قطعات می گردند مقدار این لقی توسط کارخانجات سازنده اندازه گیری و اعلام شده و انرا با فیلر اندازه و تنظیم میکنند

 

نکات لازم برای فیلر گیری موتور

1 شناخت سوپاپها برای فیلر گیری

2 مقدار لقی و فاصله مجازی که باید برای سوپاپها با فیلر میزان کنیم بدست اورده باشیم.

3 این مقدار لقی بسته به دستور کارخانه باید در حالت سرد یا گرم برای فیلر گیری موتور ماشین ضروری است.

4 شناخت احتراق سیلندر های مورد نظر برای فیلر گیری از راه های مختلف

اماده کردن فیلر با شناخت نوع ماشین و تبدیل فیلر در صورت نیاز قبل از تشریح فیلر گیری به شناخت حالات و بدست اوردن ترتیب ان می پردازیم.

قیچی سوپاپهای موتور

 

قیچی سوپاپ ها در کار موتور تاثیر زیادی دارد برای اینکه یک سیلندر در حالت تنفس قرار گیرد لازم است

سوپاپ هوای ان شروع به باز شدن کند وقتی که پیستون از نقطه مرگ بالا بطرف نقطه مرگ پایین حرکت می کند و سوپاپ هوا باز است و در حالت تخلیه که پیستون از نقطه مرگ پایین به طرف نقطه مرگ بالا حرکت می کند سوپاپ دود باز است تا دود از داخل سیلندر تخلیه شود در قسمت تایمینگ سوپاپها دیدیم که سوپاپ هوا چند درجه مانده که پیستون به نقطه مرگ بالا برسد باز شده که این نوع باز شدن را اوانس سوپاپ هوا نامیدیم.

زمانی که میل لنگ را می چرخانیم ابتدا سوپاپ دود باز شده تا در زمان تخلیه دود تخلیه شود و سپس سوپاپ دود شروع به بسته شدن کرده و در انتهای بسته شدن سوپاپ دود سوپاپ هوا شروع به باز شدن می کند این حالت یعنی اخر بسته شدن سوپاپ دود و اول باز شدن سوپاپ هوا را قیچی سوپاپ (اله کلنگی) یا بالانس می گویند باز و بسته شدن سوپاپ را میتوان از روی فنر یا حالات اسبک و در موتورهای میل سوپاپ رو ز شکل بادامک میل سوپاپ تشخیص داد برای فیلر گیری صحیح باید زمان سوپاپ ها و فاصله اسبک یا تایپت را با هم میزان کرد که تایمینگ سوپاپها در انها تاثیر نداشته باشد و با توجه به دیاگرام سوپاپ متوجه می شویم زمانی که پیستون در حالت احتراق است تایمینگ سوپاپ ها در ان هیچ گونه تاثیری ندارد پس بهترین حالت برای فیلر گیری زمانی است که یک سیلندر در اول حالت احتراق باشد و پیستون در نقطه مرگ بالا باشد در مجموع دانستن قیچی سوپاپها برای یک تعمیر کار ضروری می باشد.

روغن‌سوزی موتور خودرو؛ علائم، دلایل و رفع عیب آن

ورود روغن موتور به اتاق احتراق بالای پیستون و مخلوط شدن با سوخت و هوا و سوختن در حین جرقه زدن را روغن‌سوزی می‌گویند.

اگر روغنی که باید صرف کاهش اصطکاک، خنک‌کاری و بهبود کار قطعات موتور شود، به دلایلی وارد اتاق احتراق یا‌‌ همان محفظه بالای پیستون شود و همراه با مخلوط سوخت و هوا حین جرقه زدن شمع بسوزد، به اصطلاح می‌گویند خودرو بهروغن‌سوزی افتاده است.

دلایل ایجاد روغن‌سوزی:

شکستن یک یا چند رینگ پیستون

خوردگی یا ساییدگی جداره سیلندر یا پیستون

خرابی واشر سرسیلندر

خرابی لاستیک گیت

خرابی کاسه نمد

خرابی یاتاقان‌ها

خرابی شاتون‌ها

اصطکاک شدید گیت سوپاپ و عواملی مانند آن

راه‌های تشخیص روغن‌سوزی:

خارج شدن مستمر دودی متمایل به رنگ آبی از لوله اگزوز

کم شدن دائم روغن

وجود علائم نشت روغن در یک یا چند ردیف دهانه شمع (در اصطلاح مکانیک‌ها: شمع‌ها خیس شده)

چربی سر شمع

چرب و روغنی شدن دستمال یا انگشت کشیده شده به درون لوله اگزوز

بوی سوختن روغن در محفظه موتور و…

نکته: مکانیک‌ها و تعمیرگاه‌های معتبر با وسایل دقیق‌تری چون کمپرس‌سنج و مانند آن به روغن‌سوزی خودرو پی می‌برند و با این وسایل قادرند تشخیص دهند که همه یا یکی از محفظه‌های پیستون و به‌طور مشخص کدام محفظه دچار آسیب شده یا علت روغن‌سوزی ناشی از چیست.

 انواع دود خروجی از اگزوز و دلایل آن:

همان‌طور که گفته شد خروج دود از اگزوز از مهم‌ترین نشانه‌های روغن‌سوزی موتور خودرو است. دودهای خروجی از اگزوز به رنگ‌های آبی، سفید و سیاه دیده می‌شوند که هر رنگ دلیل و علت خاص خودش را دارد و الزاما مربوط به روغن‌سوزی نمی‌باشد؛ بنابراین در اینجا به این عوامل خواهیم پرداخت.
روغن سوزی -دود آبی
دود آبی

خروج دود آبی رنگ به‌معنای آن است که روغن در موتور در حال سوخته شدن است.

دلایل آن می‌تواند ناشی از خراش برداشتن یا شکسته شدن رینگ‌های پیستون، زخمی شدن یا آسیب دیدن سیلندرها و بالاخره خراش برداشتن هادی سوپاپ‌ها و یا کاسه نمدهای مربوط به هادی‌های سوپاپ‌ها باشد.
دود سفید در خودرو
دود سفید

در صورت مشاهده خروج دود سفید باید گفت وضعیت بسیار جدی‌تر است چون نشان‌دهنده آن است که مایع یا ماده خنک‌کننده و یا روغن هیدرولیک در حال سوختن است.

اگر دود مربوط به سوختن ماده خنک‌کننده باشد دلیل آن احتمالا وجود نشتی در واشر سرسیلندر و یا وجود ترک در سرسیلندر است و اگر دود مربوط به سوختن روغن هیدرولیک باشد که مربوط به گیربکس بوده و دلیل آن این است که موتور از طریق یک لوله خرطومی وکیوم مشغول مکیدن روغن هیدرولیک موجود در گیربکس است.
دود سیاه در خودرو
دود سیاه

وجود چنین دودی و خروج آن از اگزوز در اتومبیل‌های دیزلی قدیمی پدیده‌ای عادی است که معمولا در ابتدای استارت زدن موتور از لوله اگزوز خارج می‌شود ولی تحت هیچ شرایطی دود سیاه نباید از اگزوز اتومبیل‌های با موتور بنزین‌سوز خارج شود و چنانچه چنین دودی خارج شود به معنای آن است که مخلوط هوا و سوخت، بیش از اندازه غلیظ بوده که دلیل آن احتمالا ناشی از آن است که اگر اتومبیل قدیمی و مجهز به کاربراتور باشد موتور در حالت ساسات اتوماتیک گیر گرده است و یا دلایل دیگر می‌تواند ناشی از وجود نشتی در انژکتور سوخت رسان، فشار بیش از حد سیستم سوخت‌رسانی، نقص عملکرد سنسور اکسیژن و بالاخره گرفتگی فیلتر یا صافی هواکش باشد.

رفع عیب روغن‌سوزی و دود اگزوز:

دود آبی:

چنین دودی معمولا رایحه‌ای مانند نان برشته سوخته شده دارد. در این حالت باید سطح روغن را در موتور کنترل کرده و در صورت پایین بودن میزان آن، باید روغن اضافه کرده تا به سطح عادی برگردد. هرگز اجازه ندهید سطح روغن موتور از میزان معین پایین‌تر آید چون در این‌صورت موتور لطمه و آسیب کاملا جدی می‌بیند. برای پی بردن و تشخیص اینکه رینگ‌های پیستون و یا خود پیستون خراب هستند یا نه، باید آزمایش کمپرس پیستون را انجام داد که در صورت پایین بودن فشار و کمپرس، وجود چنین عیوبی قطعی است.

دود سفید:

اگر دود، مربوط به سوختن ماده خنک‌کننده باشد اصطلاحا به آن دود شیرین می‌گویند و اگر فقط بوی سوختگی باشد مربوط به سوختن مایع هیدرولیک گیربکس است. در این وضعیت ابتدا باید سطح مایع خنک‌کننده را کنترل کرده و پس از آن اقدام به کنترل روغن هیدرولیک داخل گیربکس کرد. چنانچه سطح مایع خنک‌کننده پایین‌تر باشد و یا موتور بیش از حد گرم شود و درجه حرارت آن بالاتر از حد نرمال باشد باید آزمایش فشار را انجام داد تا مشخص شود که آیا سیستم خنک کننده قادر به حفظ و تحمل فشار بوده یا خیر؟ چنانچه سیستم نتواند فشار را تحمل کند به معنای آن است که واشر سرسیلندر خراب شده و نیاز به تعویض دارد. اگر فقط سطح روغن گیربکس پایین آمده بود باید با ریختن روغن، سطح آن‌را به حالت عادی برگردانید و اقدام به بازرسی و کنترل لوله مکنده از گیربکس به موتور بنماید و اگر مشاهده کردید که آن لوله دچار مشکل شده باید اقدام به تعویض سوپاپ وکیوم مدولار که در گیربکس وجود دارد کرد.

دود سیاه:

اگر اتومبیل شما قدیمی بوده و دارای کاربراتور است باید ساسات اتوماتیک آن‌را کنترل کنید و اگر موتور آن خیلی قدیمی نیست و مجهز به سیستم سوخت‌پاش انژکتوری بوده، فشار انژکتور که عمل سوخت‌رسانی انجام می‌دهد را کنترل کنید. آخرین مرحله مربوط به بازرسی فیلتر هواکش است ( در صورت اطمینان از صحت عملکرد سنسور اکسیژن).

تسمه تایم چیست و چه وظیفه ای دارد؟

تسمه تایم چیست؟
تسمه تایم (تایمینگ)
Timing Belt
تعریف:
در موتور احتراق داخلی، تسمه تایم (تایمینگ) میل لنگ را به میل سوپاپ ها متصل می کند، تا به نوبت بسته شدن و باز شدن دریچه سوپاپ‌ها را کنترل کند.
توضیح:
یک موتور چهار زمانه مستلزم این است که سوپاپ‌ها یکبار در هر دو دور میل لنگ باز و بسته شوند که تسمه تایم (تایمینگ)این کار را انجام می دهد. این تسمه دارای دندانه هایی است تا بوسیله آن، میل سوپاپ را همزمان با میل لنگ بچرخاند. در بعضی از طراحی‌های موتور، تسمه تایم (تایمینگ)همچنین می‌تواند برای به حرکت درآوردن دیگر اجزاء موتور از قبیل پمپ آب و پمپ روغن نیز استفاده شود تسمه تایم (تایمینگ) می باید در زمان معین خود درج شده در دفترچه راهنمای خودرو( بهترین حالت 60000کیلومتر )تعویض گردد.

دلایل از تایم خارج شدن موتور:
1-پارگی تسمه تایم (تایمینگ) به دلیل استهلاک بالا و تنش های زیاد وارده به آن
2-جدا شدن دندانه های تسمه
3-شل بودن زیاد تسمه تایمینگ که بیشتر به دلیل خرابی تسمه سفت کن اتفاق می افتد. جهت تست شل ویا سفت بودن تسمه با فشار انگشت دست تسمه باید بین 2 الی 3 میلیمتر انعطاف داشته باشد.

عواملی که باعث پارگی تسمه و یا کنده شدن دندانه های ان می گردد:

1-استفاده زیاد از دورهای بالای موتور بخصوص در دورهای بیش از 4000دور در دقیقه که باعث استهلاک سریع قطعات می گردد.
2-عدم استفاده از دنده مناسب بخصوص در سربالائی ها و یا عبور از روی سرعت گیرها که باعث فشار خیلی زیاد روی موتور و به عبارتی روی این تسمه می گردد.که در سربالائی حتما از دنده سنگین باید استفاده گردد.
3-خرابی تسمه سفت کن که در صورت گیرپاژ کردن ان باعث کشیدگی و پارگی تسمه تایم خواهد شد.
4-زیاد سفت کردن تسمه که در ابتدا باعث خرابی تسمه سفت کن و در نهایت خرابی تسمه خواهد شد.
5-تسمه های نامرغوب در بازار به وفور یافت می شود که توان تحمل بارهای زیاد را ندارند و به سرعت مستهلک می گردند.
6-در صورت خرید تسمه تایم (تایمینگ) با یک بازدید چشمی از عدم شکستگی در سطح تسمه مطمئن گردید و از تا زدن ویا از قراردان در جای نامناسب (مثل قرار دادن درجعبه ابزار و یا گذاشتن وسایل رویآن)خودداری نمائید.وظاهر کلیه دندانه های تسمه بازدید گردد و در صورت رویت سیم هائی نازک شبیه نایلون از ان استفاده نگردد.
7- رانندگی بدون تنش بر موتور شرط اصلی جهت جلوگیری از استهلاک کلیه قطعات خواهد شد.

تکنولوژی لیفت متغیر سوپاپ ها

تکنولوژی لیفت متغییر سوپاپ ها
تکنولوژی VTEC یا variable valve control system گفته می شود در این تکنولوژی به جای استفاده از دو بادامک برای دو سوپاپ و دو انگشتی برای دو سوپاپ از 3 بادامک و سه انگشتی استفاده می شود. بادامک سمت راست و چپ از نظر اندازه و لیفت یکسان می باشند و در دور موتورهای پایین این دو بادامک به کار گرفته می شوند و بادامک وسط با لیفت بلند هرز می چرخد و انگشتی هم با همین بادامک هرز می چرخد اما زمانی که دور موتور بالا می رود و واحد کنترل خودرو از طریق سنسورهایی پارامترهایی همچون موقعیت دریچه گاز دمای آب دور موتور فشار روغن دمای موتور سرعت خودرو را کنترل از طریف عملگرهای هیدرولیکی به گیره ها دستور قفل این سه انگشتی را می دهند و بادامک با لیفت بلندتر وارد مدار می شود و دو بادامک با لیفت کمتر هرز می چرخند، چون لیفت آن ها کمتر از بقیه است، هیچ ارتباطی با انگشتی چپ و راست ندارد.

تفاوت میزان لیفت سوپاپ های ورودی و خروجی:
میزان لیغت سوپاپ های ورودی همیشه بیشتر از سوپاپ های خروجی هست
میزان افزایش لیفت سوپاپ های ورودی 1.12 سانتیمتر و میزان افزایش لیفت سوپاپ های دود 1سانتیمتر با سیستم لیفت متغیر سوپاپ افزایش پیدا می کند، افزایش لیفت سوپاپ ها باعث می شود سوپاپ ها زمان بیشتری باز بمانند.

زمان به کار افتادن VTEC:
این سیستم در چند حالت فعال نمی شود، اول در دورهای پایین زیر 6000 دور
دوم در زمانی که دمای مایع آب زیر 140 درجه فارنهایت باشد

حال ما میخواهیم یک سری به گذشته این سیستم بیندازیم. این سیستم ابتدا با نام REV معرفی شد و این سیستم نمونه اولیه VTEC می باشد و اولین بار بر روی موتور سیکلت هوندا استفاده شد که مخفف Revolution-modulated valve control می باشد.
اولین وسیله ای که این تکنولوژی بر روی آن نصب شد Honda CBR400 (سال 1983) بود. این سیستم بعد از موتور سیکلت بر روی انواع موتور با تکنولوژی های مختلف قابل نصب شد حتی در سواری ها سیستم VTEC برای اولین بار بر روی خودرو های 16 سوپاپ DOHC نصب شد و کارایی بسیار بالایی داشت. این سیستم در سال 1989بر روی خودرو هوندا اینتگرا نصب شده بود. پیشرانه این خودرو b16a نام داشت که این موتور در چند نسل بر روی چند خودرو نصب شد.