چگونه شمع‌ها را چک کنیم؟

اگر بخواهید اطلاعاتی که شمع می‌تواند در اختیار شما قرار می‌دهد را بخوانید، باید وضعیت و رنگ نوک آن را مورد بررسی و ارزیابی قرار بدهید. اگر یاد بگیرید چگونه شمع را وارسی کنید و اطلاعات را از روی آن بخوانید، خواهید دانست عملکرد خودرو چگونه است، مشکلات بالقوه را تشخیص خواهید داد و به موقع اقدام خواهید کرد. از طرفی خواهید دانست برای داشتن عملکردی بهتر، چه موقع شمع‌ها را عوض کنید. رنگ قهوه‌ای روشن در نوک شمع نشان دهنده یک موتور سالم است که به خوبی کار می‌کند و هر رنگ دیگری نشانه‌ای است از این که در سیستم سوخت‌رسانی، احتراق یا خود موتور ایرادی وجود دارد.

نکته اول

روی عایق سرامیکی شمع، دنبال دوده سیاه و تیره بگردید. وجود این دوده‌ که کربن ته‌نشین شده است نشان می‌دهد که بنزین زیادی وارد سیلندر می‌شود و مقداری از آن نمی‌سوزد. در خودروهای کاربراتوری، آن را به گونه‌ای تنظیم کنید که بنزین به طور کامل بسوزد و روی بدنه سرامیکی یا نوک شمع دوده‌ای باقی نماند.

نکته دوم

ببینید روی بدنه سرامیکی لک‌‌های سفید رنگ وجود دارند یا نه. وجود چنین لک‌های نشان دهنده روغن‌سوزی است. اگر آن‌ها را مشاهده کردید، سوپاپ‌ها، رینگ‌ها و سیلندر را وارسی کنید تا متوجه علت روغن‌سوزی بشوید.

نکته سوم

ببینید روی عایق سرامیکی تاول‌هایی به رنگ سفید یا قهوه‌ای روشن به چشم می‌خورند یا نه. این امر نشان می‌دهد که بنزین بسیار کم وارد سیلندر می‌شود. بار دیگر کاربراتور را تنظیم کنید و اگر مشکل برطرف نشد باید به دنبال یک نشتی در سیستم سوخت‌رسانی بگردید.
نکته چهارم

به دنبال نقطه‌هایی کوچک و سیاه روی نوک شمع‌ها بگردید که می‌تواند نشانه‌ای از احتراق ناقص باشد. اگر اوضاع وخیم باشد ممکن است عایق سرامیکی شمع ترک بخورد یا تکه تکه بشود. احتراق ناقص می‌تواند به سوپاپ‌ها و پیستون نیز آسیب برساند. اطمینان حاصل کنید شمعی که استفاده می‌کنید از نظر تحمل دما برای خودرو شما مناسب است و بنزینی که می‌زنید اکتان مناسبی دارد. بهتر است تسمه تایم را هم چک کنید تا به درستی تنظیم شده باشد.

نکته پنجم

شمع را در دوره‌های زمانی مشخص عوض کنید. شمع‌های کهنه را از روی الکترود آن‌ها می‌توان شناخت. الکترود این گونه شمع‌ها گرد هستند و یا به پایین خم می‌شوند. این امر موجب می‌شود خاموش بشود و یا هنگام استارت زدن با مشکل روبرو باشد، حتی شمع کهنه باعث می‌شود مصرف سوخت خودرو نیز بالا برود. اگر شمع کهنه عوض نشود، می‌تواند به سایر بخش‌های سیستم احتراق نیز آسیب برساند.

نکته ششم

ببیند شمع‌ها آب شده‌اند یا نه. شمع آب شده می‌تواند نتیجه به هم خوردن تنظیم تسمه تایم باشد. عوامل دیگری که می‌توان به آن‌ها اشاره کرد عبارتند از: وجود مشکل در سوپاپ‌ها، کویل، فشار زیاد بر روی اتاقک احتراق و بنزین نامرغوب. از طرفی، ممکن است شمعی که انتخاب کرده‌اید تحمل دمای کمی دارد و برای موتور خودرو شما مناسب نیست.

نکته هفتم

شمع سالم را تشخیص بدهید. یک شمع سالم هیچ رسوبی ندارد و نقاط آسیب‌دیده نیز روی آن به چشم نمی‌خورند. به رنگ شیارهای اطراف بدنه شمع توجه کنید تا متوجه بشوید تحمل گرمای شمع برای موتور شما مناسب است. هرگونه تغییر رنگ در شیارهای پایینی نشان دهنده آن است که تحمل گرمای شمع بیش از حد کم است، یعنی شمع گرما را به سرعت جذب می‌کند تا احتراق مناسبی صورت بگیرد. اگر تغییر رنگ در قسمتی صورت گرفته باشد که شیارها به بدنه فلزی متصل می‌شوند، نشان دهنده این است که آستانه تحمل گرما بیش از حد زیاد است. تغییر رنگ ممکن است در قسمت‌های برقی شمع نیز رخ بدهد که نشان دهنده ایراد در این قسمت‌ها است.

تفاوت شمع سوزنی با معمولی

شمع سوزنی
چرا به شمع های سوزنی ، شمع سوزنی گفته می شود الکترود مثبت آنها به شکل سوزن نوک تیز است و این خاصیت باعث می شود که جرقه حاصله از شمع بسیار دقیق ، در راستای سیلندر و خیلی قوی تر از یک شمع معمولی باشد.زمانی که جرقه قوی تر باشد شعله حاصله از انفجار بزرگتر و در نتیجه بنزین داخل سیلندر بطور کامل سوخته، تمامی انرژی آن آزاد می شود.نتیجه این فرآیند کاهش مصرف سوخت ، افزایش شتاب و کاهش صدا و لرزش موتور خودرو می باشد که مورد آخر نشان دهنده بهتر کارکردن موتور و افزایش عمر قطعات موتور و کاهش استهلاک آن است.

شمع های موجود شامل دو گروه پلاتینیوم و ایریدیوم می باشند :

1. شمع های پلاتینیوم

جنس آلیاژ این گونه از شمع ها از فلز پلاتینیوم ساخته شده است که مقاومت حرارتی در حدود 2500 درجه سانتیگراد دارند.

مقاومت حرارتی بالا باعث می شود در دمای زیاد و دور موتور بالا افت ولتاژ جرقه در سر شمع ها اتفاق نیافتد و کیفیت جرقه ثابت باقی بماند.

این حد از مقاومت حرارتی باعت می شود تا این شمع ها با توجه به کیفیت بنزین مصرفی در کشور ما تا حدود 100،000 کیلومتر عمر مفید داشته باشند

2. شمع های ایریدیو
آلیاژ استفاده شده در این شمع ها فلز ایریدیوم است که مقاومت حرارتی آن حدود 4000 درجه سانتیگراد است .

در این شمع ها علاوه بر الکترود مثبت که سوزنی شکل و با آلیاژ ایریدیوم است، الکترود منفی هم دارای نقطه پلاتین است که باعث بوجود آمدن بالاترین و دقیق ترین حد جرقه در بین شمع های حرفه ای می شود .

این شمع ها نیز با توجه به سوخت مصرفی در داخل، عمر مفیدی معادل 150،000 کیلومتر دارند و درصورتی که از مکمل اکتان در سوخت استفاده شود طبیعتا این طول عمر افزایش پیدا می کند.
نکته:

شمع های رایج در بازار از آلیاژ نیکل ساخته شده که تحمل حرارتی معادل 1000 درجه دارند و به همین دلیل عمر مفید آنها 20،000 کیلومتر است و بخاطر تخت بودن الکترود مثبت آنها جرقه کاملا نامنظم است و همین نکته باعث بالارفتن مصرف سوخت و خام سوزی می شود.

این نکته تاثیر بسزایی در مقرون بصرفه بودن شمع های سوزنی از لحاظ اقتصادی می گذارد
عدم مراجعه به تعمیرگاه برای دفعات زیاد، صرفه جویی در وقت و هزینه های جانبی ، سلامت و طول عمر بیشتر قطعات موتور نتیجه استفاده از این نوع شمع ها برای خودرو شما می باشد.
مزایای شمع های سوزنی ایریدیوم و پلاتینیوم عبارتند از:

افزایش بازده موتور با ایجاد شعله تا ۲۱٪ بزرگتر در اتاق انفجار موتور طبق استانداردهای جهانی

کاهش میانگین مصرف سوخت در یک سیکل مشابه

طول عمر تا ۵ برابر شمع های عادی (۱۰۰۰۰۰ کیلومتر گارانتی)

سوخت بهتر مخلوط هوا و سوخت در سیلندر موتور و افزایش عمر کاتالیزور اگزوز و کاهش آلودگی هوا

کارکرد نرم و روان موتور و افزایش عمر قطعات آن

روشن شدن سریع و آسان در هنگام سرد بودن موتور

شمع دو پلاتین استفاده کنیم یا تک پلاتین؟

شمع دو پلاتین
هنگام انتخاب شمع باید تنها یک چیز را مد نظر قرار داد و آن توصیه کارخانه سازنده است. شمع را باید بر اساس مدل و کد انتخاب کنید نه بر اساس تعداد الکترود. مثلا سیتروئن برای زانتیا شمع Eyquem با کد RFC42LZ2E را پیشنهاد کرده است. این شمع از نوع دو پلاتین هست. در واقع هر شمعی که صرفا دو پلاتین باشد خاصیت شمع فوق را ندارد. مثلا شمع دو پلاتین NGK با Eyquem فرق دارد. ممکن است برای بعضی خودروها شمع توصیه شده از نوع تک پلاتین باشد. مثلا برای پژو 405 با موتور 1.8 شمع Eyquem با کد RFN58LZ پیشنهاد شده است. در چنین مواردی بهتر است همان شمع توصیه شده را بخرید و به دلخواه خودتان سراغ شمع های متفرقه با الکترودهای بیشتر نروید. پس شمع دو پلاتین برای همه موتورها کاربرد ندارد و فقط در صورتی می توانید از آن استفاده کنید که شمع توصیه شده از نوع دو پلاتین باشد.